Page 25 - lbu orijinal

Bir diğer biçem özelliği ise irşat yani rehberliktir. Anlatılmak istenen tasavvufi
düşüncenin tam olarak anlatılmasıyla ilgilidir. Hikâye pekiştirilmek için başka bir hikâyeye
dayandırılabilir hatta o hikâye terk edilip başka bir hikâyeye geçilebilir. Bu nedenle başka
dillere çevrilmesi konusunda zorlanılmıştır.

İtibarlı olması da Mesnevi’nin bir biçem özelliğidir. Eserleri bu durum şöyle anlatılır :
Manayı şiire sığdırmaya çalışmak hapsolmakla müsavi. Şiirde mana sapan gibi. İstenilen
yere gitmesine imkan yok.
Yani Hikâyede anlatılmak istenen şeyin sadece bir başlangıç olduğu okuyucunun

bununla yetinmemesi gerektiği söylenir. Okuyucunun kendi hakikatini kendisinin bulması
istenir.
Mesnevini bu üç biçem özelliği onun çözümünü zorlaştırır. Sadece edebiyat
anlamında incelenirse sonuçlar eksik ve yanlış çıkar. Mesnevi tasavvufsuz

anlamlandırılamaz.

Mevlâna mesnevi hikâyelerinde 13. yy.ın kültürünü de barındırır. Bu bakımdan bazı
öyküleri günümüzde sapkınlık olarak adlandırılabilir hâlbuki alakası yoktur. Mevlâna bunu
önceden görmüş gibi su beytini eserine eklemiştir:

Mesnevi’miz Kur’an gibidir. Bazısına doğru yolu gösterir, bazısını da sapkınlığa
götürür. Benim şiirim, şiir degildir; iklimdir. Benim mizahim, mizah degildir; talimdir.
Mevlâna hakiki Müslümanlık şuurunu en yüksek derecesi ile ifade etmiştir. Bu şeklin
değil, mananın Müslümanlığıdır.

Zamanında ve şu an hâlâ insanlığa yol gösteren Mevlâna’nın eserlerini bu şekilde
açıklamak istedim.

23